80-90% có việc làm sau tốt nghiệp

Thứ trưởng Bộ LĐTBXH Đàm Hữu Đắc cho biết: "Cả nước hiện có khoảng 355 cơ sở dạy nghề (CSDN) thuộc DN các thành phần kinh tế. Bình quân mỗi năm, các trường đào tạo khoảng 90.000-100.000 học sinh hệ dài hạn và hàng trăm ngàn học sinh học nghề ngắn hạn".

Các trường nghề thuộc DN hoạt động dưới nhiều hình thức như: Đơn vị sự nghiệp trong DN, hoặc đơn vị thành viên của DN... trực tiếp cung cấp lao động (LĐ) qua đào tạo nghề cho DN. Ưu điểm của các trường này là sản phẩm đào tạo ra phù hợp với nhu cầu thực tế sử dụng của DN; chương trình đào tạo được xây dựng sát với thực tế sản xuất của DN, tác phong LĐ công nghiệp đã được hình thành ngay trên giảng đường.

Người học được thực hành hoặc thực tập ngay trên máy móc, thiết bị đang sử dụng tại DN hoặc của DN nên tiết kiệm được chi phí đào tạo so với nghề cùng đào tạo ở các trường ngoài DN.

Ông Lê Tiến Bổng- Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề GTVT Thăng Long cho rằng: "Lợi thế nổi trội của các trường này mà nhiều trường dạy nghề công lập không có được là đào tạo theo nhu cầu của chủ sử dụng LĐ và tiêu chuẩn kỹ năng nghề của DN nên học sinh sau khi ra trường có thể làm việc được ngay mà không cần đào tạo lại".

Thực tế, khoảng 80%-90% học sinh có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp. Theo điều tra tại gần 3.000 DN của Bộ LĐTBXH, đa số LĐ qua đào tạo nghề đang làm việc trong các DN được sử dụng có hiệu quả (khoảng 70% học sinh tốt nghiệp làm việc phù hợp với ngành nghề và trình độ đào tạo). Đánh giá của người sử dụng LĐ cho thấy: Khoảng 30,4% LĐ có kỹ năng nghề đạt khá và giỏi, 51% có ý thức kỷ luật và tác phong công nghiệp tốt.

Cung "hụt hơi" chạy theo cầu

Mặc dù có nhiều lợi thế nhưng bất cập lớn nhất hiện nay là số lượng các trường nghề trong DN còn ít, quy mô đào tạo còn nhỏ (chủ yếu là học nghề ngắn hạn), nhiều trường chưa đáp ứng được nhu cầu của DN nên các DN vẫn phải tuyển dụng LĐ ở các CSDN ngoài DN. Tập đoàn Công nghiệp Tàu thuỷ VN (Vinashin) là một ví dụ.

Theo lãnh đạo Tập đoàn Vinashin, hầu hết các trường thuộc tập đoàn mới thành lập nên số lượng học sinh ra trường hàng năm mới đạt từ 5.500-6.000 người, so với nhu cầu nguồn nhân lực cần bổ sung hàng năm thì chỉ đảm bảo được 1/2. Chỉ tính riêng nhu cầu về công nhân kỹ thuật, hàng năm, Vinashin cần bổ sung từ 12.000-13.000 người, song hiện các trường nghề của Vinashin mới cung cấp được từ 8.000-9.000 người, số còn lại phải tuyển từ các trường ngoài tập đoàn.

Khó tuyển sinh

Do không có nguồn ngân sách cấp cho chi thường xuyên như các trường công lập nên để có đủ chi phí đào tạo, các trường thuộc DN bắt buộc phải thu học phí cao hơn các trường công lập dẫn đến sự kém thu hút người học, ảnh hưởng đến số lượng tuyển sinh. Vì vậy, dù tuyển sinh có địa chỉ (đầu ra) và chỉ xét tuyển nhưng số lượng thí sinh đăng ký vào các trường thuộc DN ngày càng giảm.

Trên thực tế, để thu hút học sinh, nhiều trường nghề thuộc DN vẫn áp dụng mức thu học phí của CSDN công lập, nhưng điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo.

Về điểm này, đại diện các trường đào tạo nghề thuộc DN kiến nghị: Đã là đào tạo nghề thì cần có sự hỗ trợ công bằng từ phía Nhà nước về ngân sách, chính sách, không nên phân biệt, bởi trên thực tế các trường nghề thuộc DN không chỉ đào tạo nhân lực cho DN mà còn đào tạo rất nhiều nhân lực cho xã hội nữa.