Buồn vui nghề khai sinh cho đá (11-02-2009)

Một viên kim cương chuẩn, đã được đóng gói sau khi kiểm định - Ảnh: N.L.N

Anh Huy, Phó giám đốc trung tâm vừa nói vừa chỉ: "Như viên này, chúng tôi xác định là kim cương thật. Nó có kích cỡ 5 li, thuộc nhóm màu E, độ sạch VVS1. Viên này hiện tại khoảng 45 - 48 triệu đồng". Kiểm định xong, viên kim cương được đóng gói vô vỉ niêm phong (trong nghề gọi là cho vô "siu"), đi kèm là một bộ giấy phân cấp kim cương. Anh Huy nói, chỉ những viên kim cương từ 4 li trở lên mới được đóng gói và có giấy xác nhận rõ ràng như thế này.

Theo anh Huy, nguyên tắc kiểm định vẫn dựa trên "4 yếu tố chữ C" truyền thống: Colour (màu sắc), Clarity (độ trong), Carat (trọng lượng) và Cut (đường nét cắt). Hiểu nôm na là viên kim cương càng có sắc màu gần màu trắng càng đắt tiền. Giá trị viên kim cương càng cao khi độ trong sạch của nó càng lớn, càng ít tạp chất. Kim cương càng nặng càng đắt tiền, chẳng hạn một viên nặng 3 carat giá 1.000 USD thì một viên khác, nặng gấp đôi (6 carat) có thể có giá tiền là 3.000 USD, 4.000 USD chứ không phải chỉ là nhiều gấp đôi (2.000 USD) như cách tính thông thường. Cuối cùng, đường nét cắt chế tác ra viên kim cương cũng rất quan trọng. Thường thì người ta hay cắt thành các hình dạng như hình ovale, hình trái tim, hình tròn, giọt lệ... Nếu cắt chuẩn, vẻ đẹp viên kim cương sẽ được tôn vinh, lấp lánh và ngược lại.

Trong kiểm định, có thêm một điều ngoài nguyên tắc "4 chữ C", đó là sự đánh giá từ uy tín và kinh nghiệm của người thợ với viên đá. "Giá" của kim cương cũng được khẳng định từ đây. Nếu không công tâm và thiếu trung thực, sẽ có nhiều tiêu cực nảy sinh. Chẳng hạn, nếu người thợ đứng về bên mua, sẽ kiểm định viên kim cương có chất lượng thấp để làm giá rẻ. Ngược lại, để bán giá cao sẽ kiểm định viên kim cương nhiều ưu điểm tốt hơn. Bởi vậy nên hoạt động của trung tâm kiểm định luôn độc lập với mọi hoạt động mua bán. Anh Huy nhấn mạnh: "Nghề này đòi hỏi tính trung thực, tự giác rất cao".

Khác với tưởng tượng, làm nghề này đồng lương cũng rất khiêm tốn dù cho ngày ngày luôn được sờ vào những "đơn vị tiền tệ" siêu mạnh. Mức giá kiểm định có khi chỉ vài chục cho tới 100.000 đồng đối với đơn hàng giá trị nhỏ. Gặp những trường hợp "mơ" hòn đá thủy tinh là kim cương, trung tâm cũng chẳng lấy tiền. Trong khi đồ đạc phục vụ cho việc đo lường ở đây thì cái nào cái nấy đều trị giá hàng ngàn “đô”, hàng chục ngàn "đô". Anh Huy chỉ nhớ lần làm kiểm định thu được phí cao nhất là gần 10 triệu đồng cho một viên kim cương dạng "VIP".

Buồn vui với nghề

Bởi có "tiếng nói" đặc biệt trong ngành hẹp (về kinh doanh đồ xa xỉ) nên tại TP hiện cũng chỉ có khoảng 4 - 5 trung tâm kiểm định kim cương đáng tin cậy, nhiều người biết. Để một trung tâm ra đời, cần rất nhiều tiền trang bị máy móc, thiết bị; đặc biệt là các công cụ, công nghệ để lưu giữ, bảo quản và bảo vệ kim cương. Cá biệt, chỉ một vài người, sau khi đã gắn bó vài chục năm với nghề, sau về hưu, "ra riêng" mở cửa hàng vừa buôn bán vừa kết hợp làm kiểm định kim cương. Để được như vậy, bản thân ông chủ đó phải có uy tín, tiếng nói phải có trọng lượng với anh em trong ngành; đến mức một chữ ký hay chỉ một nhận xét của ông về viên kim cương cũng đã khẳng định được ngay giá trị của nó, người đời có thể dựa vô đó làm thước đo để định giá, mua bán. Nói như anh Huy thì "uy tín phải xây dựng rất lâu, luôn phải gìn giữ và đặt nó lên hàng đầu".

Nói đến kim cương, ai cũng nghĩ chủ nhân là những khách hàng giàu có, xa xỉ nhưng thực tế đã có rất nhiều người nghèo tìm tới trung tâm. Họ là nông dân, thợ rừng, người thôn quê ở Tây Nguyên hay miền Trung. Đi cày, bỗng dưng gặp một vật thể lấp lánh. Đi rừng tự nhiên gặp viên đá có màu sắc, hình dạng đặc biệt. Thậm chí, đi đường gặp những mảnh thủy tinh có khả năng tán sắc ánh sáng. Thế là háo hức, kỳ vọng rất nhiều về một giấc mơ đổi đời, tìm mọi cách để lên trung tâm, có khi đi cùng rất nhiều người để làm vệ sinh, giữ đồ. Những khách hàng này là đối tượng bị hụt hẫng nhiều nhất mỗi khi "trọng tài" kim cương đưa ra kết quả kiểm định.

Lại có những khách hàng, coi việc đi kiểm định kim cương là một yếu tố củng cố lại niềm tin, khôi phục tình cảm chứ không đơn thuần là nhờ định giá rồi đem mua bán. Đi cầm đồ về, sợ bị tráo, cũng lên trung tâm. Được cho, tặng trang sức có gắn kim cương, cũng lên nhờ kiểm định, lấy cái giấy cho "sang". Bị rơi rớt, sợ hư hao viên chủ đạo (viên to nhất gắn trên trang sức) cũng lên nhờ trung tâm cưa chấu, tách ra kiểm tra riêng. Có những trường hợp còn rất tài tình: những viên kim cương nhỏ xíu, chỉ cỡ đầu bi của cây viết, thế mà cũng bị rớt khỏi chấu, chẳng biết bằng cách nào khách hàng lại lượm được, gói bọc cẩn thận trong nhiều lớp giấy rồi mang lên... Những trường hợp này, "trọng tài" thâu nhận nhưng rất sợ làm rơi rớt hàng của khách, khó tìm lại bởi chúng quá nhỏ. Tuy nhiên, điều đó chưa từng xảy ra...

Theo Thanh Niên

Các thông tin khác :