|
| Các "lỗ hổng" về luật và sự quản lý không đồng nhất khiến tình hình lao động nước ngoài ở Việt Nam đang thiếu kiểm soát. |
Theo quy định của Bộ Công an, Trưởng văn phòng đại diện của doanh nghiệp nước ngoài tại thành phố nghiễm nhiên không cần xin giấy phép lao động, trong khi quy định của Bộ LĐTB-XH lại đòi hỏi phải có.
Hàng chục nghìn người nước ngoài đang lao động không phép trên địa bàn TP HCM bởi mức xử phạt đối với hành vi này quá nhẹ. Trong khi đó, quy trình quản lý lao động nước ngoài giữa các cơ quan chức năng lại “đá” nhau.
Theo thống kê mới đây của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TBXH) , TP HCM có khoảng 50.000 lao lao động nước ngoài đang làm việc, trong đó có khoảng 35.350 lao động không phép.
Ồ ạt tuyển lao động nước ngoài không phép
Tính đến thời điểm cuối tháng 4/2009, Sở LĐ-TBXH TP HCM kết hợp với một số Ban quản lý các khu công nghiệp, khu chết xuất đã cấp giấy phép lao động cho hơn 14.600 lượt lao động nước ngoài đến từ 73 quốc gia trên thế giới. Đặc biệt, chỉ trong hơn bốn tháng đầu năm 2009, số lượng người nước ngoài được cấp giấy phép lao động chiếm tỷ lệ xấp xỉ 50% năm 2008.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Sở LĐ-TBXH, các doanh nghiệp sử dụng lao động cố tình lờ đi những quy định về sử dụng lao động nước ngoài. Còn khá nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các ngành da giày, may mặc đang sử dụng một lượng lớn lao động nước ngoài không có giấy phép lao động.
Bên cạnh đó, xuất hiện phổ biến và có chiều hướng gia tăng lượng người nước ngoài có trình độ thấp từ các nước châu Phi (mang quốc tịch Cameron, Nigieria…) nhập cảnh theo hình thức du lịch vào làm việc cho các doanh nghiệp, hoặc hộ cá thể mà không xin giấy phép lao động. Theo Phó giám đốc Công an TP HCM Lê Thanh Bình, đã có hàng trăm người châu Phi thuộc diện này bị trục xuất về nước thời gian qua.
Ông Nguyễn Văn Anh, Trưởng phòng Quản lý xuất nhập cảnh (PA18), Công an TP HCM, cho biết, có thể nắm được số lượng người nhập cảnh vào thành phố vì mục đích thương mại dựa trên khai báo hải quan. “Nhưng định nghĩa cụ thể thương mại là thế nào lại quá chung chung. Khi khai báo với hải quan một đằng, khi nhập cảnh họ lại làm một nẻo, không kiểm tra xuể. Hiện nay, trong 50.000 người nước ngoài tại thành phố, có 10.000 lao động nước ngoài được cấp thẻ tạm trú. Tuy nhiên, số lượng lao động nước ngoài không qua đăng ký chưa thể thống kê đầy đủ”, ông Anh cho biết.
Cấp giấy phép theo… quy trình ngược
Ông Lê Thành Tâm, Giám đốc Sở LĐTB-XH TP HCM, cũng thừa nhận, việc quản lý lao động nước ngoài làm việc trái phép hiện rất khó khăn. TP HCM có hàng chục nghìn DN đang hoạt động, lực lượng thanh tra lao động lại quá mỏng, kiểm tra không xuể. Hiện tại, chỉ có thể trông chờ vào vào sự tự giác của chủ DN trong việc đăng ký với cơ quan chức năng khi sử dụng lao động nước ngoài.
Ông Nguyễn Văn Anh cũng nhận định: “Các doanh nghiệp thường nhìn lẫn nhau và xem động thái của các cơ quan chức năng để xin giấy phép cho lao động là người nước ngoài. Cứ mỗi lần chúng tôi tăng cường phối hợp kiểm tra, xử phạt thì số lượng doanh nghiệp đi đăng ký giấy phép lao động lại tăng vùn vụt”.
Theo ông Lê Thành Tâm, chế tài xử phạt đối với những doanh nghiệp vi phạm trong việc sử dụng lao động nước ngoài trái phép hiện cũng còn quá nhẹ, cao nhất chỉ có 7 triệu đồng. Do vậy, doanh nghiệp sẵn sàng vi phạm vì lợi nhuận thu được từ việc trốn thực hiện nghĩa vụ cao hơn nhiều so với mức xử phạt.
“Tôi đã nhiều lần kiến nghị tăng nặng mức xử phạt hành chính đối với những hành vi vi phạm Luật lao động. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có thay đổi nào đáng kể. Là đại biểu QH, nên trong phiên chất vấn thành viên Chính phủ tại QH lần này, tôi sẽ tiếp tục kiến nghị việc thay đổi Luật lao động”, ông Tâm khẳng định.
Ở góc độ cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, ông Nguyễn Văn Anh cho rằng: “Việc cấp giấy phép lao động cho người nước ngoài của Việt Nam hiện theo quy trình ngược, cấp thị thực nhập cảnh trước rồi mới cấp giấy phép lao động. Trong khi ở các nước đều phải có giấy phép lao động rồi mới cấp thị thực”. Ông Văn Anh cũng cho biết, quy định về giấy phép lao động giữa Bộ LĐ-TBXH và Bộ Công an cũng đang “đá” nhau.
Theo quy định của Bộ Công an, Trưởng văn phòng đại diện của doanh nghiệp nước ngoài tại thành phố nghiễm nhiên không cần xin giấy phép lao động, trong khi quy định của Bộ LĐTB-XH lại đòi hỏi phải có.
Cơ quan quản lý xuất nhập cảnh cũng đang chờ văn bản hướng dẫn thi hành Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 97/2006, theo đó cho phép Giám đốc Công an thành phố trực thuộc Trung ương được quyền trục xuất người nước ngoài vi phạm pháp luật.
Thu Thảo - Thanh Hải
Nguồn BÁO ĐẤT VIỆT
| 
